 |
||||
|
|
||||
|
اوضاع و احوال سیاسی ـ اقتصادی بوشهر اوضاع و احوال سیاسی ـ اقتصادی بوشهر در سال 1909 میلادی به روایت روزانه ”بالیوز“ انگلیس در بوشهر قسمت صد و سی ام بوشهر یکم سپتامبر لغایت 30 سپتامبر 1909 5ـ چون انجمن در اواسط ماه سپتامبر دوباره اطلاع یافت که ملا محمدکاظم پیشنهاد نموده که سید مرتضی اهرمی به بوشهر برگردد لذا به ملامحمد کاظم تلگراف فرستاد و با مراجعت سید مخالفت کرد و اضافه نمود که مراجعت او موجب میشود تا دوباره نیروی اجنبی در بوشهر پیاده شود. سایر روحانیون بوشهر هم این تلگراف را امضاء کردهاند. 6ـ اغتشاش در لار: در سوم اوت ملامحمد کاظم، مجتهد نجف، تلگرافی به سید عبدالحسین لاری فرستاد و به او توصیه کرد تا از ایجاد اغتشاش خودداری جوید. 7ـ نظر به اینکه راجع به ورود افراد عبدالحسین لاری به شمیلات «Shamilat» گزارشی تلگرافی از بندرعباس دریافت گردید لذا عالیجناب دریابگی در روز دوازدهم سپتامبر با 430 نفر از جمله 140 سرباز و 30 نفر توپچی با سه قبضه توپ، بوشهر را با کشتی توپدار پرسپولیس به مقصد بندرعباس ترک کرد. در پاسخ به نامهی معاون اول بالیوز، عالیجناب حکمران قبل از عزیمت به بندرعباس از او دیدار کرد و راجع به اقداماتی که به عمل آورده تا از بوشهر در برابر حملهی احتمالی تنگستانیها (یا هر اغتشاش گر دیگر ) در غیاب او حفاظت شود، به معاون اول اطمینانخاطر داد. عالیجناب ترتیبی اتخاذ کرده که شیخ حسین چاهکوتاهی مسؤولیت امنیت شهر را به عهده گیرد و مدیر اداره تلگراف ـ یکنفر شاهزاده ـ که پیش از این معاون حکمران بوده، به عنوان معاون حکمران انجام وظیفه کند. متأسفانه دلخوری بین حکمران و کارگزار مانع از آن میگردد که فرد مطلوبتری بتواند به عنوان معاون حکمران منصوب شود. 8ـ اطلاعات تلگرافی دریافتی از دریابگی و سایرین حاکی از آن است که پیروان سید عبدالحسین لاری به غارت نواحی روستایی پرداخته و لذا بین آنها و افراد دریابگی جنگی در گرفته است. کلانتر بوشهر بنا به دستور دریابگی تعداد 18 رأس اسب و جنگافزار و مقدار زیادی مهمات خریداری و در پایان ماه برای عالیجناب دریابگی فرستاده است. 9ـ گزارشهای بعدی نشان میدهد که وزیر امور داخله به سید تلگراف فرستاده و به او توصیه کرده که به شیراز ـ که در آنجا با او با حرمت و احترام رفتار خواهد شد ـ برود و همچنین او را تهدید کرده که اگر این توصیه را نادیده گیرد، با عواقب جدی آن مواجه خواهد گردید. 10ـ در روز سیام تلگرافی از بندرعباس دریافت گردید که حاوی نکات مهم گزارش نماینده بالیوزگری دربندر لنگه بود. نکات عمدهی گزارش بندر لنگه این است که سید عبدالحسین بستک را به اشغال درآورده و ساکنان بندر لنگه وحشت زده گردیده و افراد زیادی آنجا را ترک میکنند. دریابگی به سروان ری «Capt _ Rae» اطمینان داده که شهر از امنیت برخورداراست زیرا او برای دفاع از آن کشتی پرسپولیس را با افراد نظامی به آنجا اعزام کرده است. با همهی اینها، سروان ری مصرانه اظهار داشته که تا زمانیکه سید آزاد است شهر از آرامش برخوردار نخواهد بود و اعزام قشون از شیراز جهت همکاری با دریابگی امری بیاندازه ضروری است. ضمناً اوضاع جاری به اطلاع وزیر مختار دولت اعلیحضرت پادشاه انگلستان به طور تلگرافی رسیده است. 11ـ اوضاع راهها: ـ تهران به نایب حکمران بوشهر اطلاع داده که جهت انجام عملیات گشت زنی در راهها توسط سواران قشقائی دستوراتی به شیراز صادر گردیده و مأموری ویژه هم جهت انجام ترتیبات لازمه دیگر به آنجا اعزام گردیده است. 12ـ حیدر خان کمارجی در روز بیست و هفت سپتامبر به وسیله گلوله یکی از نوکرانش از پای درآمد. احتمالاً او به تحریک دشمنان حیدرخان دست به این کار زده است. او همواره با همسایگانش در حال زد و خورد بود و در نتیجه حیدر خان یکی از ناامن کنندگانِ عمدهْ مسیر بوشهر ـ شیراز به شمارمیآمد. 13ـ گزارشهای متنوع: ـ گزارش میشود که معینالتجار به منظور پرداخت رشوه به دشمنان خود در اینجا و نیز پایان دادن به گزارشهای خصمانهی آنها، مبلغ چهارده هزار تومان ارسال کرده است. ا . پی. زد. کاکس معاون اول نماینده سیاسی (مسؤول بالیوزگری) |
طبق روال معمول "نصیر بوشهر" در هنگام ورود استاندار جدید، 
در سال 1907 میلادی به روایت روزانه
