 |
||||
|
|
||||
|
اوضاع و احوال سیاسی ـ اقتصادی بوشهر اوضاع و احوال سیاسی ـ اقتصادی بوشهر در سال 1909 میلادی به روایت روزانه ”بالیوز“ انگلیس در بوشهر قسمت صد و سی و ششم بوشهر 1906-1905 م. / 1324-1323 ه .ق. روی هم رفته این نمایندگی مقیم از جهت مسائل گمرکی ـ که در گذشته بسیار زیاد بود ـ در خلال این دوازده ماه از آسودگی خاطر برخوردار بود، اما جای این نگرانی وجود دارد که روشِ مسیو هینسنز با تجّار و پیلهوران محلی و همچنین عامهی مردم که از پشتیبانیِ عمیق روحانیون برخوردارند، بسیار سخت و انعطافناپذیر بوده است، بنابراین تشکیلات گمرک هنوز هم به صورت مردمپسند و مورد دلخواه اهالی در نیامده است. به همین اساس در فوریه 1906 موقعی که مدیرکل گمرک از تخلیه محمولات شناورهای محلی در باراندازهای خصوصی جلوگیری کرد، مردم بلافاصله به علما مراجعه کردند و آنها نیز نتوانستند مدیر گمرک را وارد ساخته تا دستوراتش را لغو کند، و در مقابل کارکنانِ شناورها هم توافق نمودند تا در حضور مسؤولین گمرک مبادرت به تخلیه کالا نمایند. واقعیت امر این است که اجرای تعرفهی جدید گمرکی انگیزهی محکمی را برای قاچاق کالا فراهم آورده و ادارهی گمرک هم با امکانات کنونی نمیتواند به گونهای کارساز به مقابله برخیزد و هر مدیر گمرکی که سعی کند با پافشاری با قاچاقچیان مبارزه کند، به ویژه قاچاق اسلحه، بدیهی است که مورد انزجار افراد بومی قرار خواهد گرفت. بازتاب قاچاق فراگیر هم این خواهد بود که کمکم عایدات گمرک بوشهر کاهش یابد و تنها راهِ چارهی مؤثر این است که گمرک به سیاق سابق از کلیه اقلام وارداتی پنج درصد عوارض دریافت دارد، که در این صورت برای کارکنان شناورهای محلی مقرون به صرفه نخواهد بود که به موجب این تعرفه باز هم خطر کرده مبادرت به قاچاق نمایند. در اکتبر 1905 بنا به درخواست این نمایندگی و هیأت نمایندگی اعلیحضرت پادشاه انگلستان در تهران دفاتر گمرکی در دالکی واقع در راه بوشهر ـ شیراز و گُدار بالوتک "GODAR BALUTAK" واقع در مسیر اهواز ـ اصفهان، تعطیل شد. قاچاق اسلحه علیرغم کوششهایی که برای جلوگیری از قاچاق اسلحه به عمل میآید، با این وجود اسلحه به طور قاچاق از مسقط به سواحل خلیجفارس و مکران ایران با رونق هر چه بیشتر ادامه دارد. اینجانب بر این باور است که مسیو هینسنز مدیرکل کنونی گمرک تمام سعیاش را برای مبارزه با قاچاق اسلحه به کار میبرد و این نمایندگی مقیم نیز هرگونه اطلاعات دقیقی را که در مورد ارسال اسلحه از مکران به داخلهی ایران به دست میآید، بلافاصله در اختیار او میگذارد، اما در حال حاضر نامبرده برای مبارزه با قاچاقچیان اسلحه ـ که قاطعانه در برابرش ایستادگی کرده و همواره از حمایت روستاییان ساکن در سواحل برخوردارند ـ به اندازهی کافی آماده و مجهز نمیباشد. افزون بر این، نمیتوان از مسؤولان جزء محلی که در جاهای پرت و دورافتاده خدمت میکنند، حتی اگر درستکار هم باشند، انتظار داشت بدون هراس وظایفشان را انجام دهند، چون اینان در اختیار ساکنان محلی بوده و تا زمانی حضورشان را تحمل میکنند که تنها مقامی پوشالی بوده و گزندی نرسانند. در ماه مه 1905 در بندر کوچک کَرّی از توابع تنگستان مأموری که از طرف گمرک برای تحقیق پیرامون قاچاق اسلحه به آنجا رفته بود، ساکنان او را شلاق زده از آنجا اخراج نمودند و کشتی مبارزه با قاچاق «مظفری» که برای کمک به نامبرده سعی داشت وارد عمل شود، نتوانست کاری را از پیش ببرد، چه ساکنان که کاملاً مسلح بودند اجازه ندادند شناوری به کرانهی آنجا نزدیک شود. مورد دیگر از این قرار بود که در دسامبر 1905 از بندر لنگه یک فروند قایق بادبانیِ گمرک حامل مدیر و چهار نفر تفنگچی جهتِ رهگیری شناوری که از مسقط میآمد، عازم دریا شد. ضمناً حرکتِ آن شناور از مسقط توسط این نمایندگی به اطلاع مسؤولین گمرک رسانیده شده بود. قایق بادبانی با شناور یاد شده درگیر شد، اما شناور قاچاقچیان مبادرت به تیراندازی کرده، یکی از سرنشینان قایق را زخمی ساخت، طوری که قایق گمرک نتوانست از ادامه حرکتِ شناور به ساحل و تخلیهی قسمتی از محمولهاش جلوگیری کند. در همین گیر و دار مظفری حامل مدیر گمرک فرا رسید و به محض این که قاچاقچیان از حضور آن آگاه شدند، با تفنگهایی که توانسته بودند تخلیه کنند، به کوههای اطراف فرار کردند. دستیار مدیرگمرک آنان را تعقیب کرد و توانست به قسمتی از جنگافزارهایی که در زیر خاک پنهان کرده بودند دسترسی پیدا کند: 85 قبضه تفنگ، 15000 عدد فشنگ و 7 قبضه تپانچه. این دو مورد بدین سبب مذکور افتاد تا نشان داده شود که در حال حاضر گمرک بنادر جنوب با چه مشکلاتی مواجه است، اما امید میرود که با به کارگیری پنج فروند لنجی که حکومت هند برای دولت ایران به کارخانه کشتیسازی بمبئی سفارش داده و انتظار میرود قریباً تحویل داده شوند، عملاً بتوانند گمرک را در امرِ سرکوب نمودن قاچاق اسلحه، یاری رسانند. ادامه دارد... |
طبق روال معمول "نصیر بوشهر" در هنگام ورود استاندار جدید، 
ـ ظرف چند روز گذشته تعدادی از بوشهریها که از اقدامات همقطارانشان در تهران و یزد و سایر جاها با اطلاع شده دست به کار شدهاند تا یک نیروی داوطلب را تشکیل دهند.
