![]() |
||||
|
|
||||
|
اوضاع و احوال سیاسی ـ اقتصادی بوشهر اوضاع و احوال سیاسی ـ اقتصادی بوشهردر سال 1907 میلادی به روایت روزانه ”بالیوز“ انگلیس در بوشهر قسمت صد و پنجاه و سوم بوشهر 21 الی 30 ژانویه 1907 10ـ در 23 ماه جاری دریابگی، صدرالاسلام و امام جمعه ( به ترتیب علمای اصولی و اخباری بوشهر) را به چهاربرج دعوت کرد و آنها را با هم آشتی داد. او آن گاه به آنها پیشنهاد نمود تا آنها را در انجمن محلی منصوب کند، اما چون هر دو سناشان بالا است، از آنها خواست تا این مأموریت را به نمایندگان خود تفویض کنند. با همهْ اینها، این جریان مورد قبول سایر روحانیون نیست و یکی از آنها موسوم به سیدمرتضی بابت این اقدام به حکمران اعتراض کرده است. حکمران هم در پاسخ به سیدمرتضی اطلاع داده که اگر او بخواهد به این درگیریها دامن بزند، از بوشهر اخراج خواهد شد. 11ـ در 27 ژانویه دو بخشنامه تلگرافی دریافت شد که گفته میشود صدراعظم آن را برای تمام حکّام ایالات فرستاده است. در نخستین بخشنامه هشدار داده شده که از نوروز آینده (27 مارچ) شیوهی جاری حکومت مورد تجدید نظر قرار خواهد گرفت و آنها باید برای آشنایی با شیوهی جدید، آماده باشند. در دومین بخشنامه هم تأکید شده بود که در آینده هر وقت در مسیر تجارتی و در حوزه استحفاظی هر حکمران سرقتی صورت گرفت، مسؤولیت آن به عهدهی حکمران است و او باید ظرف چهل روز یا کالا را مسترد نموده یا ارزش آن را بپردازد یا این که از حکمرانی خلع شود. 12ـ در 29 ژانویه جلسه انجمن محلی این بار هم در خانه حاج عبدالرسول تشکیل شد و دریابگی در آن حضور یافت. در حالی که اعضا راجع به سایر موضوعها بحث و تبادل نظر میکردند، پیامی از علم الهدی ـ یکی از روحانیون مخالف ـ دریافت شد که طی آن او سؤال کرده بود که آیا این جلسه برای انتخاب نمایندهی روحانیون تشکیل شده یا برای انجام کارهای دیگر؟ گزارش دریافتی حاکی است که او (علمالهدی) به محض دریافت این پاسخ که اساسنامه انجمن تکمیل شده است، خود و همفکرانش تلگرافی به پارلمان تهران فرستاده و نسبت به اقدامات مسؤولین انجمن محلی اعتراض کردهاند. در همین جلسه، اما بعد از رفتنِ دریابگی، راجع به این که اگر حکمران جدید ـ سعید السلطنه ـ بخواهد انجمن محلی را نادیده بگیرد، چه شیوهای را باید در پیش گرفت، بحث و تبادل نظر گردید و تصمیم گرفته شد که در این صورت باید آشوبی به پا کرد. به طور کلی راجع به جوانی، ثروت و تبارِ ترکِ سعیدالسلطنه احساس تشویش و نگرانی میشود و بیم آن میرود که او بخواهد کارها را آمرانه و با تحکم انجام دهد. 13ـ در 30 ژانویه مشاهده شد که بر روی در دفتر حاج عبدالرسول، بر روی درِ قهوهخانهها و … شعارها و اعلامیههایی نصب کردهاند و در روز 31 ژانویه نیز نامهای خطاب به او در داخل دفترش انداخته و به او هشدار داده بودند که اگر بعد از این بخواهد جلسهی انجمن محلی در منزل خود تشکیل دهد، کشته خواهد شد و اساسنامه انجمن محلی نامتعارف است و مردم که از آزادی رأی دادن محرومند، آن را به رسمیت نخواهند شناخت و در حال مکاتبه با تهران هستند. در پی این رخداد، بلافاصله انجمن محلی در منزل صدرالاسلام تشکیل شد و گزارش شده است که کارگزار ـ که تا ورود حکمران جدید مسؤولیت حکمرانی به عهده دارد ـ به محض اطلاع یافتن از نامهی فوق، نامهی شدیدالحنی برای سیدمرتضی فرستاد. با وجود این، سیدمرتضی که از حمایت پیروان لجام گسیختهاش، تنگستانیها، برخوردار است، رفتاری متمردانه و گستاخانه در پیش گرفته است. اهالی بوشهر از دوستانشان در تهران، نامههایی دریافت کردهاند دایر بر این که مجلس ملی حقوق خانوادهی سلطنتی را مبلغ 000‚80 تومان تعیین کرده و پرداخت مستمری 63000 تومان در سال به شاهزاده شجاع السلطنه ـ حکمران سابق شیراز که در زمان حیات پدرش این مبلغ را دریافت میکرده و در وصیتنامه شاه مرحوم هم قید شده بود ـ قطع کرده است. گزارش شده است که شجاع السلطنه به دنبال این اقدام، خواست دست به خودکشی بزند. مجلس همچنین به دلیل هزینهی بالا از اجرای این خواستهی شاه ـ که در وصیت نامهاش گفته بود جسدش به کربلا انتقال یابد ـ امتناع کرده است. 14ـ به نظر میرسد، محمدرحیم فرزند معینالتجار، بنا به درخواست پدرِ قدرتمندش به عنوان نماینده بوشهر در مجلس ملی انتخاب شده است. اکنون پدر و پسر هر دو ساکن تهران هستند. 15ـ تا به حال مبلغ 000‚20 تومان از بوشهر برای بانک ملی فرستاده شده است. ادامه دارد... |

طبق روال معمول "نصیر بوشهر" در هنگام ورود استاندار جدید،
در سال 1907 میلادی به روایت روزانه
اوضاع و احوال سیاسی ـ اقتصادی بوشهر