اوضاع و احوال سیاسی ـ اقتصادی بوشهر در سال 1908 میلادی به روایت روزانه ”بالیوز“ انگلیس در بوشهر

بوشهر
13 دسامبر 1908
1ـ یک فروند شناورِ بحرینی که حامل خرما از بصره برای کراچی و بمبئی بود در روز نهم به علت آشفتگی هوا خواست وارد خور بوشهر شود و در آنجا پناه گیرد که یک مرتبه سرعت باد موجب گردید تا این شناور به تپه ماسه ای ساحلی برخورد کند و شکسته شود . پسرِ جوان ناخدا و یکی از ملوانان در این حادثه غرق شدند. لذا بنابردرخواست ناخدا،نماینده سیاسی انگلستان پیامی برای نایب حکمران و مدیر گمرکات فرستاد و از آنها برای جلوگیری از سرقت محموله و نجات آن به روش منظم ،در خواست کمک کرد.

برازجان بازار شهری در پس کرانه‌‌ی بوشهر

بین جانشینان شیخ عبدالرسول و شیراز کشمکش مستمری وجود داشت و هر دو طرف می‌کوشیدند با خوانین مناطق ساحلی، هم پیمان شوند. شیراز بعضی موقع حتی می‌توانست خوانین رود حله و شبانکاره ـ که معمولاً متحد خاندان آل مذکور در بوشهر بودند ـ به خود جلب کند. تنگستانی‌ها و دشتستانی‌ها معمولاً از شیراز پشتیبانی می‌کردند. بنا‌براین نه شیراز و نه بوشهر می‌توانست به قابل اعتماد بودن هم‌پیمانان‌شان، امیدوار باشند. ضمناً این هم‌پیمانان حتی موقعی که اهداف مشترکی را پی می‌گرفتند، درگیری‌های بی امان‌شان را هم تداوم می‌بخشیدند. برای نمونه، بوشهری‌ها از سیاست مالی خشن و بی‌رحمانه رضا قلی میرزا متنفر بودند، در حالی که تنگستانی‌ها تجاوزات او را در امور داخلی خود نمی‌پسندیدند. در نتیجه آقا جمال خان ـ از متحدان آل مذکور ـ با پشتیبانی حیدر خان دشتی‏- که با او روابط اقتصادی مستحکمی داشت ـ