![]() |
||||
|
|
||||
|
بیتالمال ـ اموال دولتی میراث فرهنگی (5)بیتالمال ـ اموال دولتی میراث فرهنگی (5)
بخش یازدهم تحکیم و تثبیت ساختار و نظم ایجاد شده در سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری موجب تقویت و استحکام کلیهی واحدهای زیر مجموعه و یا وابسته به این تشکیلات گردید. یکی از مهمترین اماکنی که به عنوان واحدهای تحت مدیریت و نظارت سازمان مذکور، محل استقرار و نگهداری اموال ارزشمند و غنی فرهنگی است موزهها هستند. این مکانها اگر چه ممکن است اصالتاً بنایی تاریخی یا فرهنگی نباشند اما به لحاظ وجود اشیاء گرانبها و ارزشمند در آنها به مثابهی آثار غیر منقول فرهنگی محسوب میشوند و چنان چه بنای موزهها نیز از جمله آثار باستانی باشد ـ که غالباً هست ـ قدر و منزلت آنها دوصد چندان و خاصتر خواهد شد. شاید هر شخصی در حین گردش و سفرهای سیاحتی یا از طریق گروههای علمی و باستان شناسی حداقل یک بار به تماشای موزه رفته باشد. با دیدن مفاخر فرهنگی و یادگار پیشینیان چه احساسی به هر یک از ما دست میدهد؟ آیا بیاعتنا و گذرا به تماشای آثار پرداخته و به سرعت آن مکان را ترک میکنیم؟ یا به عکس ساعتها در احوال آباء و اجداد و نمونههای رؤیت شده غور کرده و با پرسش از راهنمای موزه لحظاتی را در روند تاریخ سیر میکنیم؟ بدون تردید شناسایی و تفحص در روزگار قدیم با هدف دستیابی به اطلاعات جامع و کامل پیرامون روش زندگی و همزیستی نسلهای گذشته، لوازم و ابزار مورد استفاده، نوع پوشش و البسهی آنها و سایر مشخصات قومی، قبیلهای و سرزمینی، منظور نظر بازدید کنندگان و علاقه ایشان و همچنین سایر کسانی است که به علل مختلف تاکنون از موزهای بازدید نمودهاند. انسان همواره در جستجوی ناشناختهها و کشف مجهولات است و همین حس کنجکاوی و کاوشگرانه، او را هدایت میکند تا با استفاده از ظرفیتهای ذهنی، خود را بهتر بشناسد که تعیین هویت و رسیدن به شجرهنامه و اصالت قومی جز از طریق تفحص در آثار موزهای و تاریخی مقدور نمیباشد. موزه در یونان باستان جایگاه پرستش بوده است. موزهها در اساطیر یونان باستان به خدایان هنر اطلاق میشد که رویدادهای باشکوه گذشته، هنرها، موسیقی و شعر به ایشان نسبت داده میشد. در حدود 280 سال قبل از میلاد، در شهر اسکندریه که مرکز آموزش علوم یونانی بود، توسط بطلمیوس مرکزی احداث شد که تا هفت قرن پس از آن موزهی اسکندریه نامیده میشد. در این محل و در کنار مجسمههای دانشمندان، دستگاههای علمی و نمونههای نادر طبیعی گردآوری شده بود.(15) موزهها از منظر عموم و مراجعین شاید منحصراًً مکانی برای جمعآوری و نگهداری و نمایش اشیاء مختلف که بر اساس قدمت و سابقه یا تسلط سلسههای حکومتی و یا ردههای علمی و هنری طبقهبندی شدهاند باشد، اما به تناسب رشد فکری و ارتقاء اندیشهی بشری و با توجه به ماهیت وجودی موزهها، شورای بینالمللی موزهها (ایکومICOM) که سازمان غیر دولتی و تحت نظارت سازمان علمی، فرهنگی و آموزشی ملل متحد (یونسکو) میباشد در ماده 3 اساسنامه مصوبه یازدهمین مجمع عمومی در کپنهاک(14ژوئن1974) تعریف علمی موزه را چنین آورده است: «موزه مؤسسهای دائمی و غیرانتفاعی است که درهای آن به روی همگان گشوده است و در خدمت جامعه و پیشرفت آن فعالیت میکند. هدف موزهها تحقیق در مورد شواهد بر جای مانده از حیات فرهنگی انسان و محیط زیست او، همچنین گردآوری، حفاظت و ایجاد ارتباط بین این آثار به منظور بررسی و استفاده معنوی از آن است (16) ایکوم وظایف موزهها را از نگاه اول به حالتی تحلیلگرانه سوق داده و پژوهش و مطالعه در حیات انسان و محیط زیست او، گردآوری، حفاظت به مفهوم علمی آن، ایجاد ارتباط بین آثار به مفهوم و با هدف معرفی شایسته آثار را نیز از جمله اهم وظایف موزهها محسوب نموده و دامنه عملکرد این مؤسسه را در حد مراکز پژوهشی و آموزشی ارتقاء داده است. این سازمان (ایکوم) پا را فراتر گذاشته و مؤسسات حفاظت و نگهداری و تالارهای نمایش که به وسیله کتابخانهها و آرشیو اسناد و مدارک تأمین میشوند، اماکن و آثار باستانی طبیعی و مردم شناسی، تاریخی که دارای ماهیت موزهای باشند (مانند تخت جمشید و تخت سلیمان) را مترادف با تعریف موزه میداند، همچنین باغهای جانور شناسی، گیاهشناسی، نمایشگاه جانوران زمینی و موجودات آبزی، مراکز علمی و نمایشگاههای فضایی که در حکم موزههای علوم و فنون جدید میباشند در این دایره قرار میگیرند. |

طبق روال معمول "نصیر بوشهر" در هنگام ورود استاندار جدید،
در سال 1907 میلادی به روایت روزانه