نگاهی به پروژه بزرگ پارس شمالی

نگاهی به پروژه بزرگ پارس شمالی

 برگرفته از وبلاگ دشتی‌ها
------ قسمت پایانی ------
پیشینه‌ی اکتشاف در میدان گازی پارس شمالی به سال ۱۳۴۳ بازمی گردد که این میدان، با انجام عملیات لرزه نگاری سه بعدی کشف شد. حفر ۷ حلقه چاه اکتشافی، توصیفی و توسعه‌ای از جمله فعالیت‌های انجام شده به منظور توسعه این میدان تا سال ۱۳۵۵ بوده است. البته تا زمان پیروزی انقلاب اسلامی ۱۷ حلقه چاه در این میدان حفاری شد. از سوی دیگر، نصب دو سکوی نیمه کاره نیز از فعالیت‌های توسعه‌ای انجام شده تا این زمان بوده است. شرکت‌های مادر «اکسون»» و «لندس» ـ آمریکایی ـ فعالیت های اصلی طراحی و ساخت تأسیسات طرح توسعه میدان پارس شمالی را تا پیش از پیروزی انقلاب اسلامی به عهده داشتند.‌ این فعالیت‌ها تا بعد از سال ۱۳۵۷ که فعالیت‌های توسعه‌ای میدان پارس شمالی متوقف شد، ادامه داشت. البته نباید فراموش کرد که در زمان کشف میدان گازی پارس شمالی در سال ۱۳۴۳ مخزن این میدان بزرگ‌ترین مخزن گازی کشور بود و به همین دلیل سرمایه‌گذاری در آن زمان برای توسعه این میدان سرعت گرفت. ولی بروز وقایعی مانند انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی مانع از ادامه توسعه این میدان شد. پس از جنگ نیز توجه به توسعه میدان پارس جنوبی به دلیل مشترک بودن و استفاده حداکثر از گاز این میدان قوت گرفت که این عامل نیز از مواردی است که توسعه میدان پارس شمالی را تا کنون در حاشیه قرار داده است.
پیش از این، مدیر طرح توسعه میدان پارس شمالی در شرکت نفت و گاز پارس گفته بود : طرح توسعه این میدان در قالب ۴ فاز تعریف شده که تولید از هر فاز این میدان، حدود ۲/۱ میلیارد فوت مکعب است که با احتساب ۴ فاز، روزانه ۸/۴ میلیارد فوت مکعب از فازهای میدان پارس شمالی تولید خواهد شد.
"وزیری هامانه" وزیر نفت نیز در حاشیه بازدید از محل احداث پارس شمالی گفته بود:میدان پارس شمالی معادل چهار فاز پارس جنوبی است و با توجه به نزدیکی دو میدان گلشن و فردوس که جمعا معادل سه فاز هستند، در مجموع پارس شمالی به لحاظ حجمی‌معادل هفت فاز پارس جنوبی می‌شود؛ البته سه فاز پارس شمالی برای تولید LNG پیش‌بینی شده است.
همان‌طور که ذکر شد پیش از این مقرر شده بود پروژه عظیم پارس شمالی در 4 و یا 7 فاز به بهره‌برداری رسد که با احتمال احتمال ظرفیت بالای این میدان، سیاست‌گذاران، تولید از 10 فاز پارس شمالی را در دستور کار توسعه قرار داده اند.
ذخایر
در مورد ذخایر گازی پارس شمالی اقول مختلفی است که شاید موثق ترین آن گفته‌ی مهندس خانچی مدیر طرح و توسعه پارس شمالی در شرکت نفت و گاز پارس است: حجم از درجای (کنونی) این میدان ‪ ۵۸/۹ تریلیون فوت مکعب (TCF) و بر اساس برآوردها، میزان گاز قابل برداشت در این میدان به میزان ‪ ۴۷/۲ تریلیون فوت مکعب( (TCF و از نوع گاز ترش است.
اما اقوال دیگر که البته از اشخاص خاصی بیان نشده و در خبرگزاری‌ها ذکر می شود ،حاکی از این است که برخی، ذخیـره‌ی گاز این میدان ۶۶/۱تریلیون متر مکعب و حجم گاز قابل تولید حدود۳۳/۱ تریلیون مترمکعب تخمین زده، جهت تولید ۱۰۰ میـلـیون متر مکعب گاز در روز دانسته که توسعه آن تا تولید کل۱۲۷ میلیون متر مکعب گــــاز درروز پیش بینی شده را اعلام می کنند.
اما دیگر قول بیان می‌کند: ذخیره این میدان را حدود 80 تریلیون فوت مکعب گاز طبیعی و توان تولید روزانه 431 میلیون فوت مکعب گاز را برای میدان بیان کرده‌اند.
از زمان جدی شدن توسعه میدان پارس شمالی وقرار گرفتن در دستور کار شرکت ملی نفت ایران، شرکت‌های مختلف خارجی برای سرمایه گذاری در میدان گازی پارس شمالی اعلام آمادگی کرده البته این تمایلات به صورت رسمی اعلام‌ نشد. مهندس خانچی مدیر طرح توسعه میدان پارس شمالی می‌گوید: ‌شرکت‌هایی از هند و چین نیز علاقه خود را برای حضور در این میدان اعلام کرده بودند.
اما سرانجام موافقت نامه (MOU) توسعه میدان گازی پارس شمالی که برای توسعه بخش بالا دستی و پایین دستی آن در مجموع بیش از 16 میلیارد دلار لازم است، بین شرکت ملی نفت و شرکت فراساحل چین «سینوک»‌ CNOOC در سال گذشته به امضا رسید. بر اساس این توافق نامه تولید یک فاز LNG این میدان به ایران تعلق می‌گیرد و فروش گاز LNG دو فاز دیگر نیز در اختیار شرکت CNOOC قرار می گیرد و این شرکت اختیار دارد تا LNG تولید شده این دو فاز را به مشتریان خود بفروشد. گاز یکی از فاز‌های این میدان نیز برای مصرف داخلی و تزریق مورد استفاده قرار خواهد گرفت.
سیاست‌ها و اهداف
پیش از سیاست جدید شرکت ملی نفت ایران برای تخصیص گاز این میدان به تولید LNG ، قرار بود گاز تولیدی میدان پارس شمالی برای صادرات از طریق خط لوله صلح به کشورهای پاکستان و هند ارسال شود. اما به دلیل طولانی شدن روند گفت‌وگو‌ها، سیاست جدید کشور بر راستای اختصاص گاز این میدان به تولید LNG قرار گرفته است و طبق گفته مدیر عامل نفت وگاز پارس: در صورتی که خط لوله صلح تا پایان سال 2009 آماده نشود گاز پارس شمالی در داخل کشور به مصرف می رسد. اکبر ترکان که در دومین روز از همایش بین المللی انرژی و امنیت در گفتگو با خبرگزاری مهر در اسفند ماه 1384گفته بود: چنان‌چه خط لوله صلح همزمان با عملیات اجرایی منطقه پارس شمالی پیش نرود و تا سال 2009 به پایان نرسد ایران مجبور خواهد بود گاز تولیدی از پارس شمالی رادر داخل کشور به مصرف رساند.
البته نباید از نظر دور داشت، مسئولان هنوز استفاده از گاز میدان پارس شمالی را برای پروژه خط لوله صلح منتفی نمی دانند.
بر اساس توافق نامه‌ای که آذر ماه سال گذشته میان ایران و شرکت «سینوک»‌ CNOOC چینی به امضا رسید، به نظر می‌رسد که شرکت چینی تصمیم دارد فعالیت‌های بالادستی و پایین دستی را در میدان پارس شمالی بر عهده گیرد ولی نباید فراموش کرد که نحوه سرمایه گذاری در صنایع بالا دستی و پایین دستی متفاوت است. مهندس ترکان مدیر عامل نفت وگاز پارس، دی ماه سال گذشته در گفتگو با خبرنگاران بیان کرد: برای توسعه میدان پارس شمالی با شرکت سینوک چین به توافق رسیده‌ایم که قرار است در این قرارداد بخش بالادستی و پایین دستی به موازات هم پیش رود .ترکان بخش بالا دستی را شامل حفاری، ساخت سکوهای دریایی تا پالایشگاه و بخش پایین دستی را نیز شامل کارخانجات مایع داسازی گاز دانست و اضافه کرده بود: گاز حاصل از تولید بخش بالادستی به یک کارخانه تولید گاز مایع در بخش پایین دستی فروخته می‌شود و محصولات تولیدی در این کارخانه صادر می‌شود. مدیر عامل شرکت نفت وگاز پارس افزود: ارزش این قرارداد درمجموع 16 میلیارد دلار است که 5 میلیارد دلار آن در بخش بالا دستی و 11 میلیارد دلار مابقی نیز در بخش پایین دستی هزینه می‌شود .
طبق اطلاعات واصله بر اساس این موافقت‌نامه، شرکت پیمانکار کارخانه های LNG را احداث می کنند و اجازه بهره برداری در مدت ۲۵ سال به آن شرکت داده خواهد شد. ایران نیز تعهد دارد تا در صورت نهایی شدن توافق‌نامه، گاز این میدان را برای مدت ۲۵ سال با فرمول معین بفروشد. سود شرکت پیمانکار در این میان از فروش LNG و هزینه‌های انتقال آن تامین خواهد شد. هرچند نباید فراموش کرد که قیمت LNG در فرمول فروش گاز ایران به شرکت پیمانکار توسعه دهنده تأثیرگذار است و هر چه قیمت LNG افزایش یابد، شرکت ملی نفت ایران می‌تواند گاز تولیدی این میدان را با قیمت بالاتری به پیمانکار بفروشد.
همچنین براساس تفاهم نامه منعقد شده با شرکت CNOOC چین، تمام فعالیت‌های تبدیل گاز طبیعی به LNG ، حمل و فروش این محصول بر عهده این شرکت خواهد بود. برخی از کارشناسان معتقدند که در صورت توافق طرفین در مورد مفاد این تفاهم‌نامه واگذاری این طرح به شرکت چینی باید به صورت ترک تشریفات مناقصه انجام گیرد.
نفت سنگین میدان پارس شمالی
این میدان دارای نفت سنگین نیز هست تا آن‌جا که نفت برخی از لایه‌های این میدان از لحاظ درجه سبکی (API ) خصوصیان نفت خام میدان کوه‌مند را داراست و با توجه به برآوردهای انجام شده نفت میدان پارس شمالی از API ۱۲ برخوردار است.
با توجه به این که مطالعات نفت سنگین یا فوق سنگین در میدان‌های خشکی ارزان‌تر و مقرون به صرفه‌تر است، به همین دلیل احتمالاً مطالعات مربوط به روان‌سازی نفت خام میدان دریایی پارس شمالی پس از دست‌یابی به روش اصولی بهره‌برداری از نفت سنگین در میدان‌های خشکی انجام می گیرد.
فعالیت های در دست اجرا برای توسعه میدان
مطالعه:
شرکت مشاور ایرانی مطالعه در مورد فعالیت های مهندسی که پیش از این بر روی مخزن میدان پارس شمالی انجام شده را بر عهده دارد که این مطالعات با استفاده از نرم افزارهای جدید و روش های نوین ارزیابی انجام می‌شود. این امر موجب می‌شود مدل مخزن به روز شود مطالعاتی که در گذشته توسط شرکت شل صورت گرفته بود حاکی از این بود که استفاده از تجهیزات قدیمی میدان با توجه به فناوری‌های روز دنیا مورد استفاده نیست که شاید بتوان به نبود فناوری حفاری چاه های مجتمع در آن زمان اشاره کرد.
بررسی این موضوع که در طراحی جدید و اصلاحی تا چه میزان امکان استفاده ازتجهیزات و امکانات پیشین وجود دارد نیز از وظایف شرکت مشاور به شمار می‌رود.
حفاری:
قرارداد اجاره یک دستگاه دکل حفاری دریایی به منظور انجام عملیات حفاری در میدان گازی پارس شمالی مابین شرکت نفت و گاز پارس و شرکت ملی حفاری ایران در اواخر بهمن ماه سال گذشته امضا شد. به نقل از روابط عمومی شرکت نفت و گاز پارس، قرارداد اجاره یک دستگاه دکل حفاری دریایی به منظور انجام عملیات حفاری در میدان گازی پارس شمالی مابین شرکت نفت و گاز پارس و شرکت ملی حفاری ایران به امضاء رسید. دکل حفاری شهید مدرس پس از بازسازی لازم، حفاری چاه‌های میدان گازی پارس شمالی را به انجام می‌رساند. پیش‌بینی می‌گردد این دکل در سال تعداد چهار حلقه چاه در عمق حدود 3400 الی 3600 متر حفاری نماید که از هر حلقه چاه روزانه حداقل 100 میلیون فوت مکعب گاز تولید خواهد شد. مدیرعامل شرکت نفت و گاز پارس در مورد تعداد چاه‌های قابل حفاری در پارس شمالی گفت: این امر پس از انجام مهندسی مخزن توسط شرکت پارس پترو زاگرس به طور دقیق مشخص می شود، اما ارزیابی فعلی این است که 48 چاه روی 4 فاز و در 4 سکو حفاری شود.
مدیر شرکت نفت و گاز پارس مبلغ اجاره دکل حفاری را 89 میلیون و 68 هزار و 670 یورو اعلام و تصریح کرد: این قرارداد برای مدت 5 سال منعقد شده است و محل استقرار دکل در 35 کیلومتری ساحل خلیج فارس و در عمق 30 متری مستقر و طبق توافق، این شرکت عملیات حفاری را با 20درصد زیر قیمت نرخ های بین‌المللی انجام خواهد داد.

منابع:
خبرگزاری‌های: شانا، ایرنا، حیات، مهر، ایران پترونت، واحد مرکزی خبر و خبرگزاری فرانسه

• صفحه نخست
• خبر
• اجتماعی
• هوای تازه
• سیاسی
• تاریخی
• ورزشی
• بایگانی
• جستجو
• آلبوم عکس
• نویسندگان
• پیوندها
• نظرات خوانندگان
• سرویسهای سایت
• تماس با ما

What is RSS?