![]() |
||||
|
|
||||
|
بیتالمال / اموال دولتیبیتالمال / اموال دولتی
میراث فرهنگی (7) بخش سیزدهم نهادینه شدن موزهها و گسترش انواع آن مشتمل بر موزههای تاریخی (باستانشناسی، اماکن باستانی، مردم شناسی)، هنری، علمی، علوم طبیعی، علوم و فنون، صنایع، تجهیزات نظامی و … ضرورت ایجاد تشکیلات اداری و حفاظتی را به منظور مراقبت و نگهداری وحفظ و حراست آثار ملی ـ مذهبی اجتناب ناپذیر نموده و باعث گزینش و انتصاب "موزهدار" و تعریف و تحلیل دانش موزهداری گردید. سابقهی موزهداری و تداوم آن تا به امروز و همچنین تغییر و تحول ایجاد شده در این روند مربوط به قرن هیجدهم میلادی در اروپاست که برخی از مجموعه داران خوش ذوق، اشیاء پیرامون محیط زیست خود و نسلهای پیشین را طبقه بندی نموده و با مطالعه علمی ـ کاربردی در آن، روشها و شیوههای علمی نحوهی حفظ و نگهداری مجموعهی در اختیار را با انتشار دستور العملهای پژوهشی به دیگران منتقل مینمودهاند. این فرآیند سالها بعد و پس از پایان جنگ جهانی دوم از سوی شورای بینالمللی موزهها (ایکوم ـ ICOM) قانون مند شده و تحت عنوان موزهداری و فعالیت موزهداران با برنامهریزی و تدوین ضوابطی سازمان یافته در سطح جهان توسعه یافت. شاید اغراق نباشد اگر موزهدار را علاوه بر آن که در تبصره دو ماده یک «آییننامه مربوط به شرایط و طرز انتخاب و حدود وظایف و مسئولیتهای امین اموال مصوبه شماره 74888 / ت 17482 هـ ـ 15/11/76 هیأت محترم وزیران» در زمرهی امناء اموال محسوب نموده، مدیری آگاه و مدبر نیز بدانیم و اهمیت تصدی این مسئولیت را به لحاظ ویژگی آن، فراتر از سمتهای سازمانی هم نام و مشابه مد نظر قرار دهیم، زیرا در وجه تفاوت مشارالیه با سایر امناء اموال (انبارداران، کتابداران، متصدی یا مسئولان آزمایشگاه که کلاً در حکم امین اموال بوده و یکی از شرایط احراز آنها در این سمت، دارا بودن مدرک تحصیلی پایان دورهی دبیرستان یا حداقل پایان دورهی راهنمایی نظام آموزشی فعلی میباشد) این نکته را میتوان یادآور شد که مدرک تحصیل برای انتصاب موزهدار بعد از کسب سایر شرایط استخدامی، حداقل گواهی نامهکاردانی (فوق دیپلم) و مدارک بالاتر تا درجه دکتراست و به همین علت موزهدار با مسئولین هم طراز در یک کفهی ترازو نبوده و منحصر به فرد است و از سوی ردههای مافوق هم توجه خاصی نسبت به این مقوله اعمال میگردد. بر اساس شرح دستورالعمل موجود، این عنوان (موزهدار) در بر گیرنده پستهایی است که متصدیان آنها، انجام امور مربوط به نگهداری و حفظ آثار تاریخی و اموال موزهها، طراحی و تزیین و تعمیر موزهها، گردآوری آمار و اطلاعات فنی راجع به اموال و آثار موجود در موزهها و یا طرحریزی، هماهنگی، اجرا و سرپرستی فعالیتهای مذکور را عهدهدار بوده و متشکل از ده طبقه میباشد. وظایف و مسئولیتهای پیشبینی شده ابلاغی مستلزم وجود یک یا چند نفر از نیروهای انسانی مجرب، صدیق و صالح شاغل در سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری با رشتهی تحصیلی موزهداری، راهنمای موزهها و بناهای تاریخی، باستانشناسی و مردم شناسی است. ایشان میبایست از تواناییهای لازم برخوردار بوده و در راه انجام وظایف و تکالیف، ذوق هنری و عشق و علاقهی فی نفسه داشته باشند، چرا که ممکن است حقوق و دستمزد دریافتی در قبال تراکم و حجم کار، گاه مسبب دلسردی و حذف انگیزهها گردد. این یأس و انفعال در چنین مناصب و مشاغلی نتایج وخیم و جبران ناپذیری را به بار میآورد. اهم مسئولیتهای موزهدار را میتوان به موارد زیر تفکیک نمود: 1ـ وظایف مربوط به دائر نگهداشتن موزه جهت بازدید کنندگان، مراقبت از اموال و آثار موزه و راهنمایی بازیدکنندگان. 2ـ ارائه گزارشهای مقطعی پیرامون فعالیتهای جاری موزه و همچنین ذکر نواقص کار و تهیهی فهرست لوازم و وسایل مورد نیاز 3ـ شناسایی و بررسی مقدماتی آثار موجود در موزه یا واحدهای زیر مجموعه 4ـ تهیه و تنظیم برنامههای مربوط به تعمیرات و رفع نواقص ساختمانی موزه 5ـ برنامهریزی و هدایت فعالیتهای مربوط به تأمین و تربیت کادر موزه 6ـ ارشاد و راهنمایی محققان اشیاء موزهای که در سطوح تخصصی پژوهش میکنند 7ـ همکاریهای لازم در تشکیل نمایشگاههای موقت و نظارت بر نقل و انتقال اشیاء و آثار هنری در این راستا 8ـ شرکت در جلسات و سمینارها و کنفرانسهای علمی مربوطه 9ـ تحقیق و مطالعهی علمی در باب تمدنهای گذشتهی اقوام ایرانی در سرتا سر کشور 10 ـ نظارت و سرپرستی برفعالیتهای یکی از موزههای کشور 11ـ نظارت بر ثبت اشیاء موزهای در دفاتر اموال و تهیه و تنظیم صورت حسابهای اموال و ارسال آن به مراجع ذیربط 12 ـ ایجاد هماهنگی و انسجام در امور واحدهای تابعه و انجام سایر امور محوله. با عنایت به موارد فوق، ویژگی و خصوصیات بارز شغلی "موزهدار" کاملاً مشهود و آشکار گردیده و در این راستا برنامهریزی، سیاستهای کلان، نظارت و کنترل وی در امر مدیریت و راهبری مجموعه آثار و ساختار و عملکرد موزهها و همچنین داشتن سیستمهای امنیتی و حراست از سرمایههای معنوی و فرهنگی موجبات اطمینان خاطر همهی آحاد ملت را فراهم میآورد. |

طبق روال معمول "نصیر بوشهر" در هنگام ورود استاندار جدید،
در سال 1907 میلادی به روایت روزانه