![]() |
||||
|
|
||||
|
بیماریابی شنوایی در مناطق محرومبیماریابی شنوایی در مناطق محروم
منظور از بیماریابی شنوایی این است که در یک جمعیت از افراد، افرادی که دچار نقص شنوایی و یا مشکوک به این نقص هستند، از بقیه افراد غربال شده و سپس جهت ارزیابی تکمیلی به مراکز مربوط ارجاع داده شوند. در این ارزیابی، آستانهگیری از شنوایی انجام نمیشود بلکه در سطح شدت ثابتی (مثلاً Hl db 20) یک کودک سالم باید بتواند در فرکانسهای 500 تا 4 KHZ پاسخ دهد. معمولاً مدیر کار بیماریابی در مدارس، مربی بهداشت مدارس است، بنا براین بدون توجیه، اطلاع و همکاری مربی بهداشت مدرسه این کار امکانپذیر نیست. در این ارزیابی ممکن است پاسخهای مثبت یا منفی کاذب در اثر عوامل مختلف مثلاً سر و صدای محیط، ترس کودکان از انجام آزمایش و … وجود داشته باشند. بیماریابی تنها در مدارس انجام نمیشود بلکه در جمعیتهای دیگر نظیر کارخانجات نیز قابل انجام است اما مهمترین گروهی که انجام این کار برای آنها ضروری است، کودکان مدرسه رو هستند. انجام این کار به مقدمات اساسی نیاز دارد که عبارتنداز : 1ـ توجیه مسئولان آموزشی 2ـ توجیه والدین 3ـ آموزش به کودکان 4ـ پیگیری موارد ارجاعی. موارد ارجاعی که معمولاً به درمان دارویی یا شستشوی جرم گوش نیاز دارند؛ به پزشک متخصص و یا به شنوایی شناس جهت انجام آزمایشات تکمیلی در کلینیک ارجاع داده میشوند. در بیماریابی ابتدا اتوسکوپی انجام میشود. در مرحله اتوسکوپی مواردی که احتیاج به ارجاع پزشکی دارند، عبارتند از: 1ـ درد گوش 2ـ ترشح از گوش 3ـ سرومن یا جرم گوش که کانال مجرا را مسدود کرده باشد 4ـ وجود جسم خارجی در مجرا و غیره. سپس به انجام آزمایش ادیومتری به شیوهی اسکرینیگ اقدام میگردد. در این آزمون به اتاقک ضد صوت نیازی نیست لذا محیط باید آرام باشد و سرو صدا از حد مشخصی بیشتر نباشد. اگر بیماریابی در یک مدرسه از کودکان بزرگتر انجام شود، معقولتر است، زیرا ترس کودکانی که سن کمتری دارند، کم شده و با روند آزمایش نیز آشنا میشوند. در نهایت، فرمهایی تهیه میشود. که نتیجه آزمایش هر کودک در آن نوشته میشود برای مواردی که رد شدهاند (Fail)، برگهای جهت ارجاع مناسب به والدین آنها داده میشود. انجام مجدد آزمون 4 تا 6 هفته بعد انجام میگردد. بیماریابی برای دانشآموزان اول، دوم، سوم و پنجم دبستان توصیه میشود (چون وارد مدرسه دیگری میشوند.) لزوم بیماریابی در مدارس: بسیاری از کم شنواییهایی که تا سن مدرسه شناخته نشدهاند، میتوانند موجب عقب ماندگی درسی کودک نسبت به سایر همکلاسیهایش باشد. مثلاً کودکی که دچار کم شنوایی یک طرفه در یک گوش است، در این روش تشخیص داده میشود و از طرفی در صورت بروز بیماری خاص در یک منطقه راحتتر میتوان جلوی پیشرفت آن بیماری را در آن جمعیت گرفت. ارجاع جهت شستشوی گوش: سرومن(جرم گوش) یک ماده ضد باکتری و ضد میکروب است. حالت اسیدی دارد و تلخ مزه است و به همین علت دافع حشرات و میکروبهاست. سرومن را نباید به خودی خود خارج نمود. با حرکت پوست به طرف خارج و حرکت فک تحتانی، جرمهای اضافی به تدریج بیرون میآیند ولی گاهی به تدریج خارج نمیشوند که دلایل آن عبارت است از: 1ـ مجرای گوش باریکتر از حد طبیعی است . 2ـ پیچ و خمها بیشتر از حد طبیعی است. 3ـ جنس جرم خشک است 4ـ داخل مجرا موهای خشن وجود دارد. 5ـ فرد در محیط پر از گرد و غبار (کارخانه آرد و سیمان، بیابان) زندگی میکند. در غیر از این موارد، جرم باید به خودی خود خارج شود. اگر گوش کسی جرم گوش را به طور طبیعی دفع نکند، علت آن میتواند موارد فوق باشد. جهت شستشوی گوش از آبِ هم حرارت با درجه بدن استفاده میکنند (36 یا 37 درجه سانتیگراد) زیرا اگر آب سردتر یا گرمتر باشد، سرگیجه ایجاد میشود. (اساس آزمایشهای کالریک در مجموعه آزمایشهای ENG). گوش پاک کن وسیلهی غیر بهداشتی است و قادر به بیرون آوردن جرم نیست و موجب انتقال جرم به طرف پردهی صماخ میشود. بنابراین استفاده از گوش پاک کن ممنوع است. معمولاً بچهها، اجسام خارجی مانند تسبیح، لوبیا و … را در داخل گوش خود فرو میکنند. در این حالت ارجاع به پزشک ضروری است. عدم دستکاری و ارجاع به پزشک اولین و آخرین اقدام است. اگر حشرهای وارد گوش مجرا شد، ریخن مایع روغنی برای جلوگیری از حرکت حشره در دورن مجرا الزامی است. برنامهی حفاظت شنوایی در مدارس: برنامههای حفاظت شنوایی در کلیه کشورهای توسعه یافته یا در حال توسعه به منظورهای زیر در زایشگاه انجام میگیرد: 1ـ بالا بردن سطح بهداشت عمومی جامعه 2ـ پیشگیری از معلولیتهای شنوایی 3ـ جلوگیری از هدر رفتن نیروی انسانی 4ـ جلوگیری از هدر رفتن توان اقتصادی کشور اگرچه تمام سیستم عصبی نوزاد در این زمان کفایت لازم را پیدا نکرده است اما میتوان با انجام بیماریابی به شیوهی غربالگری کسانی را که دارای ضایعه شنوایی مادر زادی هستند، در همان ابتدای تولدشان شناسایی نمود و اقدامات مختلف: الف ـ دارو درمانی ب ـ جراحی ج ـ توانبخشی شنوایی را برای آنان انجام داد، خانواده را از همان ابتدای تولد کودک از وجود ضایعه شنوای فرزند خود مطلع نمود، برای آماده شدن روانی ـ اجتماعی کودک و خانواده تمهیدات لازم را فراهم ساخت، اقدامات توانبخشی شنوایی را از همان زمان آغاز نمود و زمان زبان آموزی کودک را که منشأ خیر و برکت زبان و گفتار است، حفظ نمود. چرا که در این زمان یعنی تا سه سال اول زندگی است که کودک واژهها را میآموزد، کلمهها را به کار میگیرد، عبارتها را میسازد و جمله را میگوید و بالاخره میآموزد که حرف بزند. اگر کودک دچار نقص شنوایی از همان ابتدا شناسایی گردد، بسیاری از امکانات بعدی که مورد نیاز خواهد بود، بیهوده هدر نمیرود و کودک میتواند ضمن داشتن زندگی طبیعی ارتباط واقعی با جامعه انسانی اطراف خود برقرار نماید. اما جای تأسف است که این امکان وجود ندارد که در زایشگاه، شنوایی نوزاد با چند دقیقه ارزیابی راه پر پیچ و خم زندگی تأثر انگیز کم شنوایی را نپیماید. اما بالاخره دوران مدرسه نیز فرصت طلایی برای برنامه حفاظت شنوایی کودکان است که به منظور: 1ـ پیشگیری از معلولیت شنوایی 2ـ بالا بردن سطح آموزش 3ـ بالا بردن سطح بهداشت عمومی 4ـ حفظ نیروی کودک و نوجوان جامعه برای فردای بهتر باید مغتنم شمرده شود. حفاظت شنوایی: به دیگر سخن برنامه حفاظت شنوایی به منظور ارزیابی، درمان، توانبخشی و آموزش افرادی به عمل میآید که احتمالاً در بین آنها کسانی به کم شنوایی مبتلا هستند. برنامههای محافظت شنوایی در دنیا جایگاهی اگر نه بالاتر، همتراز اندازهگیریهای قد، وزن، هوش، آزمایشهای بینایی و دیگر آزمایشهای بهداشتی دارد. اجرای برنامه حفاظت شنوایی تنها شامل مدارس ابتدایی، راهنمایی، دبیرستان، مهدهای کودک آموزشی و دیگر مراکز آموزشی نیست بلکه کلیه کارخانجات و مراکز صنعتی و نظامی جامعه را نیز در بر میگیرد، زیرا همان طور که میدانید دومین آلودگی جوامع انسانی بعد از آلودگی هوا، آلودگی صوتی است. به هر حال در برخی از کشورها اجرای برنامه حفاظت شنوایی در کارگران و مراکز آموزشی از پیش دبستانی تا پایان دوران دبیرستان اجباری است. هر چند که فواصل آنها از الگوی خاص آن کشور پیروی میکند و تابع امکانات سیستمهای آموزشی و بهداشتی مناطق مختلف مجری برنامه است. از آن جایی که نیل به اهداف فوق محتاج به شناسایی افراد مبتلا و در معرض خطر ابتلا به کم شنوایی است، بیماریابی به شیوه غربالگری گام نخست در اجرای برنامه است. در این برنامه تشخیص خیلی سریع و به موقع و کم هزینه افرادی از جمعیت بزرگ در نظر است که نیازمند خدمات خاصی میباشند. از دیر باز اساس روشهای بیماریابی شنوایی را معیارهای حساسیت شنوایی راه هوایی ذکر کردهاند. شیوههای بیماریابی شنوایی: الف ـ گروهی ب ـ فردی در بیماریابی گروهی تعدادی از کودکان پس از آموزش مختصر به صورت گروهی در معرض چند صدای استاندارد و قابل کنترل تُن خالص با شدت معین از طریق هدفون قرار میگیرند و تعداد صوتهای شنیده شده را ثبت میکنند. تعداد صوتهای شنیده شده حاکی از پاسخ کودک است که مستلزم تجهیزات و امکانات خاصی است. |

طبق روال معمول "نصیر بوشهر" در هنگام ورود استاندار جدید،
در سال 1907 میلادی به روایت روزانه