چگونگی تأثیر وضعیت بهداشت و تغذیه‌ی دانش‌آموز بر توانایی

چگونگی تأثیر وضعیت بهداشت و تغذیه‌ی دانش‌آموز بر توانایی
در سال‌های اخیر دو عنوان «توانایی آموزش» و «توانایی یادگیری» غالباً به جای یکدیگر استفاده می‌شوند. متأسفانه هر دو آن ها این تصور را به وجود می‌آورند که در فرآیند آموزش و یادگیری "کودک" مفعول و "معلم" فاعل است و توسعه علم و مهارت‌های جدید بدون شرکت فعال و مداخله‌ی مستقیم دانش‌آموزان انجام می‌گیرد.
عوامل طبیعی در افزایش توانایی فراگیری فعال دانش‌آموزان مؤثرند که یکی از مهم‌ترین آنان، "وضعیت تغذیه و بهداشت" است. مشکلات بهداشتی و تغذیه‌ای مانع کسب مهارت‌ها و توانایی‌های لازم در کودک می‌گردد. کودک دچار سوء‌تغذیه یا بیماری‌های انگلی قطعاً نمی‌‌تواند از بهره‌ی آموزشی کافی برخوردار باشد و ممکن است دچار افت تحصیلی شود. اگر کودکان در سنین مدرسه که به لحاظ تعلیم و تربیت در موقعیت خوبی قرار دارند، بیش از حد بیمار یا ضعیف و رنجور شوند نتایج تحصیلی مطلوب به دست نخواهد آمد و به دلیل عدم برخورداری از وضعیت مناسب بهداشتی و تغذیه‌ای، ثبت‌نام نمی‌شوند.
توانایی فراگیری فعال دانش‌آموزان که به آن «ALC» نیز می‌گویند چنین تعریف می‌شود: «رغبت و توانایی دانش‌آموز جهت استفاده مناسب از منابع و امکانات کاملی که توسط محیط‌های آموزشی رسمی و غیر رسمی ارایه می‌شوند و تأثیر متقابل بر آنها».
از تعریف بالا چنین بر می‌‌آید که کودک در پروسه‌ی یادگیری یک عنصر فعال است و آموزگار به هیچ وجه نقش اول را در ارایه‌ی اطلاعات ندارد بلکه نقش اساسی او کمک به شکوفایی اهداف دوران تحصیل کودک است، بنابراین وضعیت تغذیه و بهداشت دانش‌آموز بر «ALC» تأثیر چشمگیری دارد.
متأسفانه تلاش‌هایی که به منظور توسعه‌ی توانایی فراگیری به عمل آمده منحصراً به بخش آموزش معطوف شده است، در حالی که هر گونه تلاش جهت بهبود وضعیت کودکان باید چند جانبه باشد تا تأثیر چشم‌گیری بر برنامه‌های بهداشت و تغذیه و توانایی فراگیری فعال کودک داشته باشد.
از سوی دیگر سوء ‌تغذیه‌ی پروتئین ـ انرژی باعث عملکرد نسبتاً ضعیف‌تر، حضور کمتر در مدرسه و انجام کندتر تکالیف، تأخیر در رشد و نمود ذهنی و جسمی دانش‌آموز و تأثیر منفی بر ثبت‌نام دانش‌آموز می‌شود.
ب ـ سنجش وزن برای قد:
این اندازه‌گیری شاخص وضعیت تغذیه‌ای فعلی است.
2ـ بررسی کمبودهای ریز مغذی:
الف ـ کمبود شدید ویتامین A می‌تواند به کوری منجر شود. در مناطقی که این کمبود چشمگیر باشد از حضور دانش‌آموز در مدرسه ممانعت به عمل می‌آید. ارتباط مستحکم بین کمبود این ویتامین با بیماری اسهال، عفونت‌های حاد دستگاه تنفسی و اختلالات بینایی (شب کوری)، محدودیت دوره‌ای بینایی به طور مستقیم بر کیفیت تحصیل دانش‌آموز تأثیر می‌گذارد.
ب ‌ـ کمبود ید: کمبود این عنصر به عملکرد کودکان سنین مدرسه صدمه زده و منجر به محدود شدن سال‌های حضورشان در مدرسه می‌شود. کمبود شدید یُد می‌تواند باعث گرتینیسم، عقب ماندگی ذهنی و آسیب شنوایی در نوزادانی گردد که بعداً در مدرسه نمی‌تواند حضور یابند.
ج) کمبود آهن: کمبود آهن در صورتی که ناشی از عفونت‌های انگلی یا عدم کفایت رژیم غذایی باشد تأثیر بسزایی بر استعداد کودک و حضور فعال وی در مدرسه خواهد گذاشت، همچنین ارتباط مستحکم و پایداری بین آنمی (کم خونی ناشی از فقر آهن) و عملکرد نسبتاً ضعیف و کند دانش‌آموزان و عدم موفقیت آنان در انجام تکالیف مدرسه وجود دارد.
3ـ بررسی عفونت‌های انگلی (انگل های روده‌ای)
فراوانی کرم‌های روده‌ای با کند شدن قوه‌ی درک و تأخیر در تکامل حرکات ارادی مرتبط است و به سایر مشکلات عدیده‌ی تغذیه‌ای و بهداشتی منجر می‌شود.
نتایج وخیم این عوارض بر انجام موفقیت‌‌آمیز تکالیف درسی تأثیر خواهد داشت. همچنین عفونت‌های ناشی از انگل‌های روده‌ای می‌تواند به نوبه‌ی خود باعث آنمی (فقرآهن) و سوء‌تغذیه‌ی پروتئین ـ انرژی شود.
4ـ بررسی آسیب‌های حسی:
الف ـ اختلالات بینایی محدودیت مهمی در یادگیری انجام می‌دهد، مگر آن‌که در بدو ورود به مدرسه آشکار و اصلاح گردد.
ب ـ از دست دادن قدرت شنوایی به میزان کم تا متوسط نیز مانع از پیشرفت رضایت‌مندانه در مدرسه می‌گردد.
میزان گرسنگی کوتاه مدت، دومین متغیر تأثیر گذار بر توانایی فعال (ALC) است. به طور کلی گرسنگی باعث گیجی و بی‌توجهی دانش‌آموز نسبت به محرک‌های محیطی شده و قدرت تطبیق او را با محیط ضعیف‌ می‌کند.
آخرین متغیر تأثیر گذار بر توانایی یادگیری فعال دانش‌آموز حمایت روان اجتماعی است. این متغیر شامل خصوصیاتی نظیر میزان تشویق کودکان توسط والدین و مراقبین آنان است. مادران و مراقبینی که دچار سو‌ء تغذیه باشند، اغلب انگیزه‌ی قوی برای نشان دادن واکنش انطباقی و صحیح را ندارند زیرا میزان دریافت انرژی آنان کم است. متقابلاً کودکان گرسنه و دچار سو‌ء تغذیه اغلب خسته هستند و بسته به نوع شرایط سست و حساس و یا زودرنج می‌‌شوند. تحت این شرایط غالباً توانایی یادگیری فعال در کودکان افزایش زیادی نخواهد یافت.

• صفحه نخست
• خبر
• اجتماعی
• هوای تازه
• سیاسی
• تاریخی
• ورزشی
• بایگانی
• جستجو
• آلبوم عکس
• نویسندگان
• پیوندها
• نظرات خوانندگان
• سرویسهای سایت
• تماس با ما

What is RSS?