 |
||||
|
|
||||
|
نگاهی به جغرافیای گروههای سیاسی استاننگاهی به جغرافیای گروههای سیاسی استان
بیشک آن چه در تعیین خط و مرز فکری گروه و احزاب از اهمیت برخوردار است همانا شفاف سازی و اندیشه محوری کسانی است که در احزاب و گروههای سیاسی فعالیت دارند. در غیر این صورت، تعیین رسم الخط جغرافیای فکری و شناختی افراد، دشوار و حتی گمراه کننده است. در استان بوشهر، با توجه به علل گوناگون از جمله همگرایی محلی، بومی نگری و قوم سالاری برون سیاسی، به سختی میتوان خط و مرز مشخصی را برای افراد و گروههای سیاسی تعیین کرد. و بعضاً دیده شده است که افراد در برهههای مختلف زمانی اگر فرصت و مجالی هم بیابند برای ساعاتی هم که شده، شب را در کاروانسرای گروه رقیب بیتوته میکنند. هر چند که قاطعانه ممکن است، خستگی و تاریکی هوا را علت توقف و استراحت خود در اردو گاه رقیب عنوان دارند!!! در هر حال، نگارنده بر این باور است که جغرافیای گروههای سیاسی را تا حدی میتوان در دو محور عمده خلاصه کرد که هر یک دارای زیر مجموعههایی میباشند: الف) اصلاح طلبان 1ـ اصلاحطلبان سنتی (مثل نیروهای خط امام، اعتماد ملی و…) 2ـ اصلاحطلبان ایده آل گرا (جبهه مشارکت و …) 3ـ اصلاح طلبان مصلحتگرا (کارگزاران و …) 4ـ اصلاحطلبان نا مشخص ب) اصولگرایان 1ـ اصولگرایان سنتی (جامعه روحانیت مبارز، حزب مؤتلفه و …) 2ـ اصولگرایان حامی دولت (رایحه خوش خدمت، جمعیت ایثارگران و …) 3ـ اصولگرایان مصلحت گرا (حزب اعتدال و …) 4ـ اصولگرایان نامشخص البته این امکان وجود دارد که جغرافیای ترسیم شده در آینده دچار تغییر و دگرگونی گردد. اما به نظر میرسد این چارچوب و دسته بندی میتواند تا حدی موضع گروهها را در حال حاضر مشخص نماید. شاید این موضوع هم جالب باشد. که در استان گاهاً فردی ممکن است در چند گروه سیاسی همگرا، عضو بوده که به نظر میرسد این فاقد اشکال ماهوی است! نخست از اصلاحطلبان شروع میکنیم و سر دسته آنان را یعنی اصلاحطلبان سنتی بررسی می نماییم. 1ـ اصلاحطلبان سنتی برجسته ترین و تأثیر گذارترین بخش سیاسی در این گروه، مجمع روحانیون مبارز و نیروهای خط امام میباشند. خاستگاه و سرچشمه تشکیل این گروه به اوائل و اواسط دهه اول انقلاب اسلامی بر میگردد. البته در این مقال، بررسی خاستگاه آنها مورد نظر نیست. بلکه بررسی جایگاه آنها در استان و جغرافیای سیاسی در حال حاضر مد نظر میباشد. اصلاحطلبان سنتی، گروههای سیاسی دیگر را هم در بر میگیرد که از آن جمله میتوان به انجمن اسلامی معلمان، خانه کارگر، انجمن اسلامی پزشکان، انجمن اسلامی مهندسان و … اشاره کرد. اما بخش ذی نفوذ و تأثیرگذار آنان در استان شامل: بوشهر، دشتی، دشتستان و بعداً گناوه، جلوهای نیمه فعال تا غیر فعال داشتهاند. میزان هماهنگی تشکیلاتی و جلسات آنان بسیار اندک و شاید بتوان گفت که به زمان انتخابات محدود میشود. برخی از اعضای این گروه، هر از گاهی به ویژه در زمان تسلط راست گرایان بر مجلس پنجم و دوران سازندگی به صورت رو در رو و یا با برگزاری نشستهایی به نقد عملکرد و رویکردهای موجود میپرداختند. اما اوج فعالیت آنها در استان، به انتخابات سال 76 بر میگردد که با تمام قوا و ظرفیت وارد عرصه انتخابات شدند. در آن زمان، سخنگوی نوشتاری آنان در کشور، روزنامه سلام بود. در استان هم برخی از اعضای این گروه در مراکز و ادارات دولتی و برخی هم در نهادهای انقلاب اسلامی مسئولیتهای محدودی داشتند و رویکرد برخی از ائمه جمعه هم در استان حمایت و همفکری تلویحی و گاهی هم تصریحی از آنان بود. سرانجام این که، اصلاحطلبان سنتی در شکل دهی و تا حدودی در پدید آیی دوم خرداد، نقش محوری و اساسی داشتند. هر چند که این گروه از نظر حزبی، جمعیتی محدود را در بر میگرفت. اما فونکسیونل و عملکرد آن گسترده و تأثیر گذار بود. علی ایحال، در استان بوشهر، این گروه از اصلاحطلبان در کارزارهای انتخاباتی به ویژه دوم خرداد به این سو، حضوری فعال داشتهاند و از پایگاه اجتماعی در طبقات و لایههای خاصی از افکار عمومی برخوردارند که سایر گروههای اصلاحطلب فاقد آن میباشند. در حال حاضر، پایبندی به اصول مصرحه و عدم عدول از خطوط تعیین شده و حرکت در زیر آستانه و تا حدی اعتدال در عملف از جمله ویژگیهای اصلاحطلبان سنتی است. هر چند که برخی از این ویژگیها با عملکرد و نگرش آنها در سالهای دور، متباین است، اما تلاش کردهاند تا حدودی با شرایط و ساز و کارهای جدید جامعه، سازگار شوند. نیم نگاهی به گذشته آنان در قبل از دوم خرداد 76 نشانگر تندروی و افراط نگری در آنان میباشد و این موضوع به حدی بود که محافظه کاران آن روز (اصولگرایان سنتی امروز) پیوسته آنان را به خاطر تندروی و سخت گیریها به چالش میکشیدند و در آن زمان، محافظه کاران در مقایسه با آنان، اصلاحطلبانی مترقی به نظر میآمدند. از نظر قرابت خانوادگی و تبار شناسی میتوان آنها را تا حدودی با اصولگرایان سنتی مقایسه کرد و وجوه اشتراکی را فی ما بین برشمرد. نحوه فعالیت و عملکرد آنان در جامعه با توجه به جمیع جهات، کارکردی زیر آستانه است. به این معنا که در حالت عادی و فضای مناسب فعالیت، تنش آفرینی در روند کاری آنها جایی ندارد اما در مواقعی که امکان و زمینه فعالیت آنها باز داری شود، شدیداً واکنش نشان میدهند. علاوه بر گروه هایی که در زمره اصلاحطلبان سنتی معرفی شد، حزب جدید تأسیس، اعتماد ملی را هم باید به آن افزود. این حزب که به دنبال ناکامی کروبی در رسیدن به ریاست جمهوری تشکیل شد، در حال حاضر از پایگاه و منزلت سیاسی، فرهنگی و اجتماعی برازندهای در استان برخوردار نیست و گروههای سنتی اصلاح طلب تمایل چندانی به الحاق و پیوستگی به آن نشان نمیدهند و شاید یک علت عمده، این باشد که حزب اعتماد ملی، برآیند یک ساختار فکری مستحکم، همرا با راهبردهایی تعریف شده نمیباشد بلکه نوعی واکنش به شکست در انتخابات ریاست جمهوری است و هدف آن بیشتر جبران شکست است تا ارائه برنامهای مدون و فراگیر، به همین دلیل است که شعار پوپولیستی و توده واری که از طریق سخنگوی مکتوب آنان (نشریه اعتماد ملی) انعکاس مییابد، چندان در اقشار نو اندیش و حتی اصلاحطلبان سنتی جایی باز نکرده است. در کشور افرادی بیشتر عضو این حزب شدند که از یک سو به گذشته خود علاقه چندانی نداشتند و از سوی دیگر در بین گروههای اصلاحطلب هم جلوهای به دست نیاورده بودند، بنابراین با ابراز احساسات شدید، جذب اعتماد ملی شدند، این حزب بیشتر از آن که همگرایی در بین نیروهای هوادار کروبی ایجاد کند نوعی واگرایی را ایجاد کرده و آن را بیشتر هم خواهد کرد. حزب اعتماد ملی، به تنهایی و به طور مستقل از اقبال چندانی در استان برخوردار نیست و اگر نتواند در جذب اصلاح طلبان سنتی و دیگران موفق شود، کار چندانی از پیش نخواهد برد. البته به نظر می رسد که برخی از نیروهای اصلاحطلب سنتی آمادگیهایی برای پیوستن اعلام کرده باشند اما در استان بوشهر فراگیر و گسترده نیست. به هر حال تلاش مضاعفی در جهت همگرایی اصلاحطلبان سنتی و تجمیع آنان در یک جبهه متحد، در حال انجام است که به نظر میرسد در شکلگیری و وجه عملیاتی آن دشواریهایی وجود دارد.که مستلزم اتخاذ تدابیری همگرایانه و ملزوماتی است که با گذشت زمان باید به آن پاسخ داد. اینک در جغرافیایی سیاسی استان و در اردوگاه اصلاحطلبان، اصلاحطلبان سنتی بیشتر از آن که فعال باشند، ناظرند. آنان در معرفی کاندیدای اصلی خود در برخورد حوزههای انتخاباتی، تردید به خود راه نمیدهند و تنها به نتیجه حاصل میاندیشند. اما در برخی حوزههای دیگر نگران و مردد میباشند. آنان در استان بوشهر، روزهای سختی در پیش دارند. آنها باید پس از کسب جواز عبور، هم نقش پدر مهربان و دلسوزی را برای گروههای هم سنخ ایفاء کنند و هم مراقب یاران خود پرورده (گروههای تندرو و اصلاحطلب) باشند که افرادی بلند پرواز و یک سو نگرند. اما در عین حال باید آماده رقابت با رقیب اصولگرای خود هم باشند. در مجال دیگر به سایر گروهها پرداخته خواهد شد. |
طبق روال معمول "نصیر بوشهر" در هنگام ورود استاندار جدید، 
در سال 1907 میلادی به روایت روزانه
