 |
||||
|
|
||||
|
نگاهی به آیینها از دریچهی دوربیننگاهی به آیینها از دریچهی دوربین
به انگیزهی برگزاری نمایشگاه "محرم تا صفر" در گالری حوزه هنری عکسهای نمایشگاه "محرم تا صفر" نمونهای از عکاسی مردم شناسی است. این نمایشگاه حاصل کار 5 نفر از عکاسان هنرمند بوشهریست. خانم هزاره زندویان و آقایان محسن کیانپور، سجاد حیدرزاده، جلیل گلستانیان و محمد یوسفی، آثار خود را از 22 دی ماه در محل گالری حوزه هنری به نمایش گذاشتهاند. عکاسی مردم شناسی، گسترهی بسیار بزرگی از زندگی سنتی انسانها را در بر میگیرد. به صورت کلی علم مردم شناسی به شناخت، بررسی و پژوهش تمامی ابعاد زندگی سنتی میپردازد. اهمیت این شناخت در جهت به دست آوردن هویت و شناسنامه ی فرهنگی هر فرد، ضرورتی انکار ناپذیر در زندگی انسان معاصر دارد. ریشههای عمیق انسان در زیر لایههای هزاران ساله زمان در آیینها، مراسم، اسطورهها، قصهها و زندگی سنتی مردمان هر سرزمین تبلور مییابد. عکاسان حوزهی مردم شناسی در عکسهای خود به ثبت تمامی جزئیات زندگی سنتی میپردازند. جمعآوری و ثبت تمامی اسناد و مدارک زندگی سنتی به واسطهی فاجعهای که در حال حاضر زندگی انسان معاصر را در بر گرفته، از اهمیت فوقالعادهای برخوردار است؛ این فاجعه همان فراموشی و بیتفاوتی انسان معاصر نسبت به ارزشهای زندگی نیاکان خود میباشد. شدت گرفتن روز افزون کاهش حافظهی تاریخی انسان معاصر و به دنبال آن نابودی همیشگی خاطرات جمعی هر سرزمین و بیهویت شدن انسان، نتیجهی قطعی این روند است. هر عکسی نشان دهندهی یک موضوع در یک برهه از زمان و مکان است و در واقع عکس با ثبت تصویری یک واقعیت و زمان و مکان حاکم بر آن میتواند با امانت داری دقیق به حفظ و نگهداری خاطرهی آن واقعیت بپردازد. ارزش عکسهای قدیمی و تاریخی با گذشت زمان بیشتر میشود. اگر که با دقت به گذشتهی تاریخی کشورمان نگاه کنیم، میبینیم در حال حاضر شناخت نسبتاً کامل و دقیقی از دورهی قاجاریه داریم که دلیل اصلی آن عکسهاییست که از آن دوره باقی مانده، ولی متأسفانه این بازسازی ذهنی از زندگی در دورههای تاریخی قبل از قاجاریه وجود ندارد. هر عکس با ثبت یک لحظه از زمان و انتقال آن به آینده به واقع یک لحظه از تاریخ و هویت ما را برای آیندگان به یادگار باقی میگذارد. عکسهای نمایشگاه "محرم تا صفر" همین رسالت را برای ثبت یک مراسم که از دل زندگی سنتی مردمان ما برآمده، بر عهده دارند. عکاسان این نمایشگاه با ثبت یک موضوع آیینی با نگاه هنرمندانه و ارائهی عکسهایی با کیفیت مطلوب، مخاطبین خود را خیلی خوب جذب میکنند، بر خلاف نمایشگاههایی که در این چند ساله برگزار گردیده است. مهمترین مسئلهای که در عکاسی مردم شناسی و البته در تمامی شاخههای عکاسی میبایست مورد توجه عکاسان قرار گیرد، مرحلهی قبل از به دست گرفتن دوربین است. این مرحله چنان با اهمیت است که مطمئناً بدون آن اثر با ارزشی خلق نمیشود. مطالعه، بررسی و پژوهش دقیق و پردامنه نسبت به موضوع عکاسی، این اصل مهم و ویژه را شکل میدهد. ثبت اسناد تصویری بدون پشتوانهی پژوهش، کاری سطحی و بیارزش است. ناآگاهی یک عکاس به راحتی از عکسی که از او بر جای مانده مشاهده میشود. حتی اگر جنبهی علمی عکاسی را مد نظر نداشته باشیم و فقط در پی یک فرم هنری خالص هم باشیم، یک عکاس که از موضوع، شناخت عمیقتر و بیشتری دارد، به فرمها و هنر متعالیتری دست پیدا میکند. مهمتر از آن، به دلیل همین شناخت عمیقتر، عکاس دارای دیدگاه هنرمندانهی خاص خود نسبت به موضوع عکاسی میشود. برآیند آن، مجموعهی کاملی از عکسهایی است که علاوه بر داشتن اطلاعات مورد نیاز مخاطب، نشانگر جهان بینی خاص آن هنرمند میباشد. وقتی ما عکسهای "آدامز" را میبینیم، علاوه بر دیدن طبیعت، طرز نگاه عمیق و شیوهی منحصر به فرد او را نیز نظارهگریم. ویژگی بسیار مهم دیگری که عکاسان میبایست مد نظر داشته باشند، مستند بودن کاری است که انجام میدهند. یک عکس از مراسم عزاداری به عنوان یک سند در تاریخ باقی میماند. این اسناد بازگو کنندهی تمام مراحل و جزییات مراسم هستند و نسلهای آینده از روی همین عکسها در خصوص زندگی حال حاضر مردمان ما تحقیق و قضاوت میکنند. صرف ترکیب بندی و زیباشناسی هنری و یا شکار لحظه از حس و حال مردمی که در مراسم شرکت میکنند، نمی تواند تمام هدف نهایی عکاسی مستند باشد. مستند سازی دقیق از تمام مراحل و جزییات مراسم عزاداری بوشهر خیلی مهمتر از مثلاً حس و حال چهرهی یک سینه زن است. ثبت احساسات مردم عزادار هم در جای خود با ارزش است، ولی یک عکاس در چنین مواقعی میبایست رسالت خود را به خوبی بداند و دچار احساسات نشود. حضور عکاسان خوب و ارائهی عکسهای با کیفیت ـ که نمایشگاه "محرم تا صفر" را متمایز نمود ـ و چنین حرکات فرهنگی را میبایست ستود. |
طبق روال معمول "نصیر بوشهر" در هنگام ورود استاندار جدید، 
در سال 1907 میلادی به روایت روزانه
