 |
||||
|
|
||||
|
نقد و بررسی شاهنامه سرایی و تاریخ دیلم اثر: ا...کرم لیراو ی قسمت ششم: تشویش در متن قلعه ی آقاخان لیراوی (حصار)ا...کرم لیراوی در مورد تاریخ ساخت قلعه ی آقاخان لیراوی فرزند حاجی حسن خان که واقع در روستای حصار در حوالی بندر امام حسن می باشد، دو گونه اطلاعات متفاوت به ما می دهد، به نحوی که خواننده نمی تواند تصمیم بگیرد که کدام مورد صحیح و کدام مورد اشتباه است.
در صفحه 105 کتاب شاهنامه سرایی و… آمده است: «30ـ قلعه آغاخان لیراوی (قلعه ی حصار])[ این قلعه که در زمان قاجار بعد از فوت حسن شه قلی ضابط ملوک لیراوی به دست فرزندش مرحوم آغاخان لیراوی در زمان تصدی کلانتری منطقه ساخته شد…» اگر در قسمت پنجم مقاله نشان دادیم که این مؤلف اطلاعی از دوره ی تاریخی درگذشت حاجی حسن خان نداشته؛ ولی برای مطلعین مشخص است که حاجی حسن پسر شه قلی، در سال 1291 خورشیدی برابر 1330 هجری قمری فوت کرده و این آدرس «بعد از فوت حسن شه قلی» حتا اگر درست باشد ما را به بعد از سال 1330 هجری قمری راهنمایی می کند. ولی ناغافل در ادامه ی مطلب 105 ا...کرم لیراوی در صفحه ی 106می نویسد: «این قلعه با چهار برج… بین سال های 1295 تا 1300 هجری قمری ساخته شده است.» من نمی دانم این حاجی حسن چند بار فوت کرده، چون در قسمت قبل ـ از این نقد ـ دیدیم که حاجی حسن که دوره محمدعلی شاه قاجار فوت کرده در دوره ی احمدشاه قاجار، لیراوی را از کهگیلویه جدا کرده و حالا با این تعریف آمده در صفحات 105 و 106، معلوم می شود مرحوم شادروان زنده یاد حاجی حسن؛ سه بار فوت کرده که اولین بار آن در دوره ناصرالدین شاه قاجار و در حدود سال 1295هجری قمری می باشد! برای زدودن غبار و زنگار این اشتباهات از دامن تاریخ سرزمین لیراوی و دیلم به سراغ شناسنامه آقاخان لیراوی می رویم. آقاخان متولد 1252 خورشیدی مطابق با 1292 هجری قمری می باشد. او چون در سال 1291 خورشیدی ـ پس از فوت پدرش حاجی حسن خان که در قلعه ی چاه تلخ می زیست ـ ساکن قلعه ی "حصار" بود، پس آقاخان قبل از 1330 هجری هـ . ق مطابق با 1291 خورشیدی این قلعه را بنیان گذاشته است و هر دو مورد آدرس آقای لیراوی اشتباه است زیرا در سال 1295 ق آقاخان کودکی 3 ساله بوده و «پس از فوت حاجی حسن» هم اشتباه است زیرا آقاخان هنگام فوت پدرش در قلعه ی حصار سکونت داشته است. فوت آقاخان آقاخان به هنگام تبعید در تهران در سال 1318 خورشیدی فوت کرده است. این مطلب را از تلگراف اعتراض آمیز حسن خان امیر لیراوی پسر بزرگ آقاخان که در سال 1321 خورشیدی به تهران مخابره کرده است، دریافت می کنیم. این سند در فایل 293 میکروفیلم 10 پرونده 94 صفحه 68 از سندهای سازمان اسناد ملی ایران نگهداری می شود که یک تصویر آن در نزد نگارنده مقاله نیز موجود است. اما مؤلف کتاب شاهنامه سرایی، فوت این ضابط لیراوی را به طور مکرر در صفحات 105، 153، 160 و 342 سال1319 دانسته است. ادامه دارد... |
طبق روال معمول "نصیر بوشهر" در هنگام ورود استاندار جدید، 
در سال 1907 میلادی به روایت روزانه
