![]() |
||||
|
|
||||
|
مروری بر تاریخچهی مساجد و حسینیههای قدیمی بندر بوشهرمروری بر تاریخچهی مساجد و حسینیههای قدیمی بندر بوشهر
قسمت یازدهم: حسینیهسیّدالشهدا «مشهدی احمد زائر غلام سابق» عبدالله لاوری فرد این حسینیه واقع در محلهی صلحآباد جنوبی میباشد. بزرگان محل میگویند این بنا تقریباً در سال 1215 هجری شمسی تأسیس گردیده است. محلهی صلحآباد یا ظلمآباد سابق در ساحل غربی خور سلطانی و مشرق ستمآباد و نزدیک به آن واقع شده است. اغلب اهالی این محل، دریانورد و ماهیگیر میباشند. ] برگرفته از کتاب سنگستان جلد دوم نوشته عبدالحسن احمدی ریشهری ص 86[ گفته میشود در آن زمان، تعدادی از مردم که در اطراف محلهی کوتی ساکن بودند به دلایلی آن محل را ترک گفته و به این قسمت از محلهی صلحآباد روانه میشوند که اغلب این افراد خنسیر و تنگسیر بودهاند. و بعدها از شهرستانهای اطراف «تنگستان و دشتی» در این مکان ساکن میشوند ]خنسیر و تنگسیر به افرادی گفته میشود که اهل شهرستانهای تنگستان و دشتی بودهاند[ گفته میشود شخصی به نام "مشهدی احمد زائر غلام" با کمک اهالی محل این مکان را بنا میکند و این حسینیه هم به نام ایشان نامگذاری میشود تا این که در سال 1370 هجری شمسی که اسم این حسینیه تغییر پیدا میکند و نام سیدالشهدا را به خود میگیرد و حسینیهیی که با نام مشهدی احمد و یا حسینیه خشم جنوبی برای مردم بوشهر شناخته شده بود به نام سیّد و سرور آزادگان تغییر نام پیدا میکند. در مورد بازسازی این حسینیه گفته میشود که چندین بار به صورت جزیی و یا کلی تعمیر شده است. تا قبل از سال 1332 ه.ش که حسینیه از گل و سنگ بوده و هیچ تغییری در آن صورت نگرفته است تا این که در سال 1353 ه.ش سقف حسینیه برداشته شده و تیرآهنی میشود. در سال 1358 ه.ش بنای آن کامل تخریب گردید و از نوع بازسازی شد تا اینکه دوباره در سال 1373 ه.ش یک بار دیگر به طور کامل تخریب میگردد و به شکل امروزی بازسازی میشود. در مورد صحن با بَرهِ این حسینیه هم گفته میشود که تا قبل از سال 1332 ه.ش تغییرات آن چنانی صورت نگرفته است و از گل و سنگ بوده است و بعد از سال 1332 ه.ش کف آن سیمانی میشود و دیوار آن هم به صورت نردهای از میلهگرد میشود. از کلیدداران این حسینیه میتوان به مرحوم مشهدی احمد زائر غلام، مرحوم علی زائر محمد و مرحوم حاج غلامرضا دهون اشاره کرد (ایشان 50 سال به عنوان کلیدار این مکان بود) از سال 1371 ه.ش این حسینیه توسط هیئت امناء اداره میشود. صحن این حسینیه نوحهخوانان بیشمار را در دل خود جای داده است که میتوان به مرحوم حاج غلامرضا دهون، مرحوم محمد شریفیان «از سال 1335 ه.ش تا سال 1336 ه.ش» (مرحوم محمد شریفیان یکی از نوحهخوانان نامدار و استاد موسیقی بوشهر بوده و باعث افتخار استان بوشهر میباشد روحش شاد باد)، آقای حسینعلی حیدرپور «از سال 1336ه.ش تا سال 1338 ه.ش»، مرحوم جهانبخش کُردیزاده «از سال 1339 ه.ش تا سال 1356 ه.ش (مرحوم جهانبخش کُردیزاده ملقب به بخشو یکی از خوش صداترین نوحهخوانهای بوشهر بوده است که برای مردم این بندر باعث افتخار میباشد. روحش شاد باد)، آقای جلیل دهون «از سال 1356 ه.ش تا سال 1369 ه.ش»، آقای علی تشکری «از سال 1370 ه.ش تا سال 1373 ه.ش»، آقای امیر کُردیزاده «از سال 1374 ه.ش تا سال 1378 ه.ش» (آقای امیر کُردیزاده فرزند مرحوم جهانبخش کُردیزاده میباشد که برای مردم بوشهر قابل احترام بوده و هست و برای ایشان طول عمر با عزت را از خداوند منان خواستار میباشیم.) از سال 1379 ه.ش جناب آقای حاج ابراهیم ملاحزاده به عنوان نوحهخوان رسمی این حسینیه تا به امروز اشاره کرد. (آقای ابراهیم ملاحزاده یکی از نوحهخوانان با سابقه و قدیمی بندر بوشهر میباشد انشاءا…صدای گرم ایشان اول در راه اهل بیت(ع) و بعد هم برای مردم این دیار باقی بماند. ایشان برای بندر بوشهر یک افتخار میباشد. از خداوند طول عمر با عزت را برای این عزیز خواستار میباشیم.) در این حسینیه هم همانند دیگر حسینیههای شهر مراسمی انجام میشود از جمله روضهخوانی، سینهزنی سنتی، مراسم تعزیه طایفه بنیاسد و مراسم علمگردان که متأسفانه در برخی از جاهای بوشهر از بین رفته است. «مراسم علمگردان توسط بانی مسجد یا حسینیه صورت میگیرد که همراه با یک عدد سنج و دمام به خانههای محل میروند و علم را در وسط قرار میدهند و با سنج و دمام به دور آن میچرخند و یک نفر شروع به خواندن ذکر میکند و با این کار آمدن ایام سوگواری سرور آزادگان را زنده نگاه میدارند» خاطرات و روی دادهای زیادی در این حسینیه رخ داده است که به 2 مورد از این خاطرات اشاره میکنیم: گفته میشود در آن زمانهای قدیم فدری به نام محمد دمکی برای وسل کردن لامپاز تیر چوبی وسیط حیاط که ارتفاع آن بین 5 تا 6 متر بوده است بالا میرود و ناگهان زیر پای آن خالی گشته و به پایین میافتد و جالب آن که هم لامپ و هم خود آن فرد سالم به زمین میرسند. گفته میشود که در سال 1370 هـ.ش زمان تخریب دیوارههای قدیمی صحن حسینیه در قسمت شرقی صحن جای که امروزه بر روی آن زیارت نامه حضرت امام رضا(ع) نوشته شده است. یک شال (پارچه) امامهی به رنگ سبز و یک جا نماز حصیری شکل در لای دیوار بر روی بیل لودر نمایان میشود که بلا فاصله اهالی محل آن پارچه سبز رنگ را تک تک کرده و برای تبرک هر یک قسمتی را بر میدارند و آن جا نماز حصیری هم چنان در حسینیه موجود میباشد و خود نوعی معجزه تلقی میشود. برخورد لازم میدانم از مرحوم رمضان پُردل، مرحوم عبدا… میمندی، مرحوم علیباش محمدزاده، مرحوم مشهدی یونس، مرحوم کل سلمان نیکو سرش، مرحوم سید رسول حسینی، مرحوم عبدالرضا زباتی، مرحوم حاج اسماعیل ایزدبخش و… هم یادی کرده باشیم. روحشان شاد باد. در پایان جای دارد از آقایان سعادتمند، رسول میهندوست، ماشاا… شهرآزاد، محمد بحرینی و حسن محبی به خاطر کمک در جمع آوری تاریخ این حسینیه تشکر کرده باشم و اگر از کسی یا کسانی نامی برده نشده است ان شاا… من را به بزرگواری خود ببخشند. مراتون همه ساله. |

طبق روال معمول "نصیر بوشهر" در هنگام ورود استاندار جدید،
در سال 1907 میلادی به روایت روزانه