![]() |
||||
|
|
||||
|
بیتالمال / اموال دولتیبیتالمال / اموال دولتی
بخش هفتم میراثفرهنگی یکی از مهمترین انواع اموالی که دولت در اختیار داشته و به علت ویژگیهای خاص میبایست آن را مطلع نظر قرارداد ـ و نمیتوان بیتفاوت از کنار آن گذشت ـ "میراث فرهنگی" است که بسیار حائز اهمیت بوده و فارغ از هر گونه مشابهت یا ردهبندی نیاز به بحث و بررسی خاص دارد. در این مبحث همانطور که به راحتی و سهولت بامفهوم و معنای آن آشنا شده و ارتباط برقرار میکنیم، متأسفانه به همین آسانی هم با بیاعتنایی نسبت به آن، ریشههای ایرانی ، تاریخی و هویتی خود را گاه با دست خود در معرض نابودی و نیستی قرار میدهیم، به نحوی که بیگانگان هم از این تسامح و تساهل سود برده و با وقاحت و ترفندهای مختلف غالباً درصد یورش به این آثار و سوءاستفاده از آن هستند. میراث در فرهنگ لغات استاد دکتر محمد معین به معنای مال و وجهی است که از مُرده برای ورثه به جا مانده و به تأسی از ریشهی لغوی آن (ارث) که عربی و مصدر لازم است، در همین فرهنگ لغت مفاهیم دیگری مانند ترکه، متروکات، بازمانده، وامانده، باقی گذاشتن مالی پس از مرگ خود، دارایی شخص مرده را صاحب شدن و ... را در بردارد، اما واژهی فرهنگ (فرهنج) دارای وسعت معانی بوده و در تحلیل و تفسیر آن ادبیان و مشاهیر و کارشناسان نظریههای مشابهی را ارائه کردهاند که با معنی لغوی آن در مرجع گفته شده (علم، دانش، معرفت، تربیت، ادب) هم طراز و نزدیک بوده و سنخیت دارد .بدیهی است آثار علمی ـ ادبی اقوام، آداب، سنن، آیینها و رسوم ملتها در همین واژه مستتر و معنا میگردد. بنابراین مقدمه، آثار باقی مانده از گذشتگان نشانههای تاریخی و فرهنگی ملل مختلف را در طول حیاتشان شناسانده و موجبات عبرت و پندآموزی انسانها در حال و آینده را فراهم میآورد. اقلامی که به عنوان میراث فرهنگی دردسترس بوده و مورد توجه خاص قرار دارد، در دو شاخهی اصلی اموال (اموال منقول و غیر منقول) جایگزین و تقسیم شده و حتی چنانچه به صورت مکتوب (کتاب و دست نوشته) هم باشد در زمرهی آثار ارزشمند فرهنگی ـ باستانی محسوب و از آن مراقبت و نگهداری میشود. از جمله اشیاء دیگری که در شمول اموال منقول میراث فرهنگی جای داشته و در اثر تلاش و کاوشهای باستان شناسان و کارشناسان موزهای و از طریق اکتشافات علمی تحصیل میگردد، سکهها، تابلوها، نقاشیها، پیکرهها، مجسمهها، کندهکاریها، مُهرها، ظروف و ... میباشند که در مکانهای مخصوص نگهداری اشیاء عتیقه و قدیمی (موزهها) مستقر و حفاظت میشوند. موزه به مجموعهی آثار باستانی و تاریخی و عمارت یا بنایی که اینگونه آثار در آن نگهداری شده و معمولاً از بناهای قدیمی و تاریخی میباشد اطلاق میگردد و تابع ضوابط و مقررات شدید حفاظتی است که به لحاظ حساسیت فوقالعادهی آثار در آن اعمال میشود. موزه به مخاطبین و مراجعین کمک میکند تا از طریق ارتباط معنوی با آثار به جای مانده، پیرامون تاریخ وگذشتگان خویش تحقیق و بررسی کرده و به ارزشهای پیشین و دیرینهی خود افتخار و مباهات نمایند. ابنیه و ساختمانهای قدیمی و تاریخی نیز که به نحوی با فرهنگ و سوابق آبا و اجدادی هر سرزمینی ارتباط دارند، در ردهی اموال غیر منقول میراث فرهنگی جای داشته و صیانت از آن نه تنها به عنوان اموال دولت که از منظر مشترکات عمومی (اموالی که به عموم متعلق بوده و هیچکس نمیتواند در آن دخل و تصرف نماید) واجب است. پیشگیری از تخریب و فرو ریختن آن یا جلوگیری از وارد شدن صدمات و آسیبهای احتمالی در حد تکلیف و وظیفهی شرعی و میهنی هر فرد محسوب میگردد و در همین رابطه و به دلیل اهمیت آن در اصل 83 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران آمده است: بناها و اموال دولتی که از نفایس ملی باشد، قابل انتقال به غیر نیست، مگر با تصویب مجلس شورای اسلامی و آن هم در صورتی که از نفایس منحصر به فرد نباشد. |

طبق روال معمول "نصیر بوشهر" در هنگام ورود استاندار جدید،
در سال 1907 میلادی به روایت روزانه